Wieści z gazet #2 - Obchody 3 Maja

Dzisiaj przypada 235 rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja, a więc to dobry motyw, aby poszukać nieco informacji w starych gazetach i opracowaniach. Głównie można znaleźć krótkie artykuły i zdjęcia z obchodów tego wydarzenia. Jak to wyglądało 100 albo więcej lat temu? Poniższe teksty i zdjęcia to prezentują.

1921 - Żyrardów i Wiskitki

Podwójny artykuł o obchodach w Żyradowie i Wiskitkach. W obu przypadkach zaczęło się od uroczystego nabożeństwa. Następnie w Żyrardowie uczestnicy marszu szli ulicami miasta wspomagani przez straż ogniową i orkiestrę. Oprócz przedstawicieli lokalnych władz udział wzięli członkowie różnych cechów i organizacji. Wieczorem zebrali się w Resursie na dalszym świętowaniu. W Wiskitkach marsz skierował się do Starych Kozłowic, a następnie ku cukrowni w Guzowie. 

źródło: Gazeta Poranna 2 Grosze

1924 - Żyrardów

Ta sama gazeta co we wcześniejszej wzmiance, 3 lata później. Krótki opis obchodów, ale tym razem w samym Żyrardowie. Zdjęć brak

źródło: Gazeta Poranna 2 Grosze

1923 -  Łódź

Jak wyglądały obchody w Łodzi? Można przeczytać na 2 stronie poniższej gazety. Barwne pochody przemieszczały się ulicami miastai do późnych godzin świętowano. Z łódzkich pochodów 3-majowych zachowały się zdjęcia, ale dotyczą innych lat niż te opisywane w artykule. Poniżej przedstawiam kilka z nich.

źródło: Praca

Obchody Święta 3 Maja w Łodzi lata 1916/1927

źródło: zbiory NAC

1916 - Konstantynów

W moim rodzinnym małym Konstantynowie również hucznie i pompą obchodzono 3 Maja. W 1916 powstał nawet specjalny album prezentujący obchody majowe z okazji 125 rocznicy na ziemiach Piotrkowskiej, Sieradzkiej i Kaliskiej. Zawiera on masę zdjęć, w tym również z Konstantynowa i okolic. Są również zdjęcia z Łodzi.

źródło: Regionalia Ziemi Łódzkiej

1916 - Łowicz

W tym zestawieniu nie mogło również zabraknąć informacji o Łowiczu. Tam w 1916 roku również barwne pochody przemieszczały się ulicami miasta. Zachowała się specjalna jednodniówka upamiętniająca to wydarzenie. Oprócz bogatych opisów znalazło się miejsce dla zdjęć. Kilka z nich prezentuję niżej.

źródło: Polona

Wieści z gazet #1 + nazwisko Okrasa / Okraszewski

Mając chwilę czasu powróciłem do cyklu opracowania nazwisk, który zapoczątkowałem wraz z blogiem. Utworzyłem wtedy sobie listę nazwisk, które chciałbym opisać. Przez lata poszukiwań udało mi się uzupełnić sporo danych w moim drzewku. Niestety brakuje czasu, aby to wszystko sensownie opisać. Tym razem padło na nazwisko Okrasa / Okraszewski z rejonu Białej Rawskiej. Kilka pokoleń tej rodziny znajduje się w moim drzwie, więc warto o niej wspomnieć. W zbiorach zachowało się nawet jedno zdjęcie ostatniej przedstawicielki tego rodu w moim drzewie. Zainteresowanych odsyłam do tekstu: LINK

Wieści z gazet #1

Szukając różnych informacji, czy to genealogicznych, czy do przygotowywanych tekstów, często sięgam do starych gazet i artykułów oraz dostępnych opracowań. Wśród kręgu moich zainteresowań są takie miejscowości jak Wiskitki, Żyrardów, Łowicz, czy Konstantynów oraz inne (głównie woj. łódzkie i mazowieckie). Swego czasu robiłem już różne zestawienia archiwalnych artykułów dla Wiskitek i Żyrardowa. Póki dzieci są małe, ciężko znaleźć czas na przygotowanie dłuższych opracowań, nie mówiąc już o wcześniej rozpoczętych inicjatywach.  Postanowiłem, że co jakiś czas będę wrzucał na blogu post z ciekawostkami (krótkie wzmianki, link + ew. zdjęcia) na jakie uda mi się trafić. Będę się raczej skupiał na tych miejscowościach, które dotyczą moich poszukiwań. Okres poszukiwań to głównie XIX/XX wiek. Pierwsza porcja wieści poniżej. Zapraszam do lektury.

1904 - Żyrardów

Artykuł opisujący miasto, jego historię i bieżącą sytuację. Są informacje o kościołach, Dittrichach i innych ważnych osobach związanych z miastem.

 

źródło: Naokoło Świata 33/1904

1887 - Zakłady Fabryczne Szajblera

Nie tylko Żyrardowską fabryką człowiek żyje. Łódź też miała swoje fabryki, których budynki zrewitalizowane stoją do tej pory. Oto 2-częściowy artykuł dotyczący fabryki Szajblera wraz ze zdjęciami.

źródło: Kłosy 1142 i Kłosy 1143 1887 rok

1909 - Z dziejów naszego przemysłu

Jedna część dłuższego artykułu, tym razem fragment poświęcony Towarzystwu Akcyjnemu Zakładów Żyrardowskich. Jest tam zdjęcie ogólne miasta i najważniejszych osób z nim związanych. Dodatkowo reklama samego towarzystwa.

źródło: Tygodnik ilustrowany 50 i 51 z 1909 roku

1823 - Konstantynów Łódzki

Krótka wzmianka 2 lata od momentu powstania miasta. Opisana aktualna sytuacja.

źródło: Kurier Warszawski 66 z 1823 roku

1889 - Szkice z jarmarku w Łowiczu

Ciekawa grafika obrazująca typowy jarmark w Łowiczu.

źródło: Kłosy 1267 z 1889 roku

1913 - 75-lecie szpitala w Łowiczu

Krótka wzmianka o obchodach 75-lecia powstania szpitala św. Tadeusza w Łowiczu. Jest również zdjęcie osób z nim związanych.

źródło: Świat 17 z 1913 roku

Na koniec 2 wiersze: "Żniwa" z 1912 roku oraz "Żniwo" z 1911 roku. Takie nawiązanie do nazwy świetnego zespołu muzycznego "Żniwa", który tworzy muzykę w oparciu o dawne teksty i tradycje. Gorąco polecam fanom folku, słowian i kultury neogotyckiej oraz celtyckiej.

źródło: Gazeta Świąteczna 1642/1912, 1590/1911

Stare gazety i aktualizacja artykułu o pastorach

Pisząc teksty na bloga w głównej mierze opieram się na starych gazetach, których skany dostępne są w Internecie. Tych źródeł jest tak duża ilość, że ciężko je wszystkie zliczyć, przejrzeć i wybrać sensowne informacje. Po jakimś czasie wydaje się, że dany temat udało się dobrze opracować, a później wpadają znienacka nowe fakty. 

W ten sposób udało mi się trafić w jednej z gazet zdjęcie ewangelickiego kościoła w Wiskitkach. Do tej pory były dostępne tylko 2 zdjęcia. Jedno fałszywe, źle opisane oraz drugie udostępnione na profilu gminy. Przypadkowo znalazłem wczoraj kolejne zdjęcie, które potwierdza to prawdziwe. Dorzuciłem je wraz z garścią informacji do artykułu o pastorach, który napisałem w 2024 roku. Tekst wraz ze zdjęciami i odnośnikami do źródeł dostępny jest tutaj: LINK

Dobrze jest podawać źródła swoich informacji, gdyż często w sieci powielane są błędy i ciężko je potem naprostować. W genealogii akurat jest to bardzo ważne.

Dodatkowo zaktualizowałem moje zestawienie dot. starych gazet, w których warto szukać informacji i zdjęć. Lista dostępna jest tutaj: LINK

Nowe książki związane z genealogią i historią

W ostatnim czasie pojawiło się kilka ciekawych książek, które tematyką zahaczają o historię oraz genealogię. Dotyczą one regionów Polski i parafii, które są w obszarze moich zainteresowań. Nie posiadam tych książek, ale warto o nich wspomnieć. Są to niszowe pozycje, które pewnie za jakiś czas będą trudno dostępne. Dwie z nich wypożyczyłem z biblioteki. Zainteresowanych odsyłam do dalszej części posta.

875 lat Góry Świętej Małgorzaty

W 2020 roku przypadł jubileusz istnienia Góry Świętej Małgorzaty (data przyjęta wg. najstarszych zachowanych dokumentów). Niestety w tamtym okresie była pandemia, więc wszelkie uroczystości i spotkania były zabronione. Dopiero 2 lata później uroczyście uczczono to wydarzenie. Oprócz klasycznych obchodów, zorganizowano sesję naukową, podczas której zaprezentowano przygotowane materiały i wygłoszono referaty. Po kilku latach zebrano te teksty i je rozszerzono wydając w 2025 roku książkę. W tym ponad 300 stronicowym opracowaniu można znaleźć 10 tekstów naukowych i liczne zdjęcia. Jak podano we wstępie, nie jest to monografia, ale podkreślono, że takowa prawdopodobnie powstanie. Z książki można dowiedzieć się wiele na temat historii samej miejscowości i tego jak się kształtowała przez lata. Podane źródła i informacje mogą posłużyć jako wytyczne do poszukiwań. Na końcu publikacji umieszczono sporo zdjęć, również współczesnych, mieszkańców i osób związanych z tą okolicą. Dla osób zainteresowanych poszukiwaniami genealogicznymi w tej parafii pozycja dobra do uzupełnienia wiedzy.

źródło: zdjęcie własne

Spotkanie promujące tą książkę odbyło się 4 lutego 2026 w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej. Można było wtedy otrzymać egzemplarz tej książki. Według informacji nie jest ona dostępna w sprzedaży. 

Przy okazji dodałem opracowanie parafii "Góra Świętej Małgorzaty" do działu Parafie: LINK.

Szlachta powiatu szadkowskiego w "Alfabetycznym regestrze obywateli" z 1792 r.

Jeżeli ktoś się interesuje poszukiwaniem korzeni szlacheckich w woj. łódzkim, a konkretnie w okolicach Szadku, to ta pozycja jest obowiązkowa. Nie miałem okazji jej zobaczyć, ale wiem, że autor, który prowadzi bloga "Moja przygoda z genealogią" na pewno przyłożył się do tematu. Na ponad 300 stronach znalazły się opracowania 316 osób. Akurat Szadek i okolice jest nieco obok moich poszukiwań, ale to nadal województwo łódzkie, więc warto przybliżyć tą publikację. Książkę można zakupić lub wypożyczyć. Więcej informacji o niej na blogu autora: LINK

źródło: LINK

Ołowiane plomby towarowe

Rok temu pisałem o tej książce wydanej przez Jakuba Mrówczyńskiego. Dotyczy ona poszukiwań archeologicznych w Żyrardowie i okoliach. Po roku prac autor postanowił rozszerzyć poprzednią książkę o nowe informacje. Jak sam podaje:

"W drugim wydaniu udało mi się skatalogować 154 plomby. Względem wydania I doszło kilka nowych egzemplarzy, opisów oraz rozdziałów. Drugie wydanie liczy 310 stron, podczas gdy pierwsze liczyło tylko 167."

Zainteresowanych archeologią i historią Żyrardowa odsyłam do strony autora (LINK), gdzie znajdziecie również informacje jak wejść w posiadanie tej książki. Przed zakupem książki warto też się zapoznać z umieszczonym spisem treści, którzy rzeczowo wskazuje co zostało opracowane.

źródło: LINK

Dzieje Parzęczewa do 1870 roku

Co prawda ta książka wyszła prawie 7 lat temu, to dopiero teraz miałem okazję ją wypożyczyć. Wspominałem już o niej kiedyś na blogu. Jest to monografia Parzęczewa przygotowana z okazji obchodów 600-lecia nadania praw miejskich. Ta ponad 300 stronicowa publikacja zawiera wiele cennych informacji o mieście i jego historii. Autor pokusił się o sprawdzenie wielu źródeł. Książka zawiera na końcu spis wymienionych osób, co jest bardzo pomocne w wyszukiwaniu. Oprócz opracowań dot. rodzin szlacheckich można znaleźć wiele wzmianek o zwykłych obywatelach. Jeżeli ktoś posiadał przodków w tym mieście to jest to dla niego obowiązkowa pozycja do sprawdzenia. Według zapowiedzi miała się pojawić część 2, ale jeszcze się nie ukazała. O Parzęczewie wspominałem już wcześniej, czy to w aktualnościach, czy w dziale Parafie.

źródło: zdjęcie własne

Podane wyżej książki (poza Ołowianymi plombami) można znaleźć w łódzkich bibliotekach takich jak: Wójewódzka Biblioteka Publiczna, czy Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego.

Bogdan Jagiełło

Kilka dni temu zmarł Pan Bogdan Jagiełło. Wybitny historyk, który przez lata przybliżał nam historię Wiskitek, Żyrardowa i okolic. Dzięki jego badaniom i publikacjom, udało mi się dotrzeć do wielu ciekawostek związanych z moimi przodkami. Tymi informacjami zawsze starałem się dzielić na blogu. Niestety takich ludzi, jak Pan Bogdan nie ma wielu. Nie każdy lubi badać lokalną historię jakiegoś regionu i dzielić się swoimi odkryciami. 

Ja z Panem Bogdanem miałem sporadyczny kontakt, głównie mailowy, podpytując o różne kwestie związane z historią Kozłowic, Wiskitek, czy Żyrardowa. Ostatnio konsultowałem tekst o Edmundzie Kosimie, który ukazał się w październiku. Pan Bogdan swoimi informacjami, do których bym nigdzie indziej nie dotarł, pomógł mi uzupełnić końcówkę artykułu.

Osobiście udało mi się spotkać Pana Bogdana raz, półtorej roku temu w Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie. Było to na otwarciu wystawy o Władysławie Pałuckim. Fajnie było posłuchać na żywo relacji i wspomnień osoby, która znała profesora Pałuckiego. Obaj panowie byli współautorami monografii Wiskitek. 

Pan Bogdan pozostawił po sobie masę cennych artykułów i publikacji, które pozwalają czytelnikowi zagłębić się w ciekawą historię Wiskitek i okolic. Część z tych tekstów można znaleźć w Internecie, jak chociażby na Echu Żyrardowskim, czy w gazecie Życie Żyrardowa, gdzie cyklicznie publikował swoje dzieła.

Ostatnim jego tekstem, był opublikowany pare dni przed śmiercią, krótki artykuł o rodzinie Oxnerów. Można go znaleźć tutaj: LINK.

Więcej informacji o Panie Bogdanie oraz jego krótką biografię można przeczytać na poniższych stronach:

https://zyciezyrardowa.pl/pl/545_historia/46263_odszedl-wielki-czlowiek-bogdan-jagiello.html

https://www.facebook.com/share/p/1F2UQakih6/

https://www.facebook.com/share/p/17T8dcX4hC/

https://www.facebook.com/share/p/183csYDcVB/

Poniżej kilka linków do artykułów Pana Bogdana, które dostępne są w Internecie:

https://kraszewice.pl/asp/pliki/20180205/oxnerowie_ii.pdf - inny artykuł o Oxnerach z 2018 roku.

https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/rocznik-zyrardowski/2011-tom-9/rocznik_zyrardowski-r2011-t9-s527-550.pdf - tekst o dziejach osadnictwa żydowskiego z 2011 roku.

https://www.facebook.com/echozyrardowa - Echo Żyrardowskie - należy wyszukać teksty po autorze

Historia Edmunda Kosima

Jesień to dobry czas, aby zostać w domu trochę więcej posiedzieć przy komputerze. Po kilku tygodniach poszukiwań i zbierania informacji udało mi się przygotować kolejny tekst. Jak poprzednio udostepniłem go na zaprzyjaźnionym portalu Echo Żyrardowskie, gdyż historia dotyczy głównie tego miasta i jego mieszkańców. Tym razem opracowałem postać Edmunda Kosima, który był policjantem. Działał na terenie Żyrardowa i okolic w latach 20-tych XX wieku. Tekst wyszedł dosyć długi, więc został podzielony na 2 części. Pierwszą z nich można już przeczytać tutaj: LINK. Tekst zawiera również sporo informacji o wg. mnie ciekawych sprawach kryminalnych, jakich się podjął wtedy Kosim. Kolejna część niebawem. Miłej lektury.

Jest już dostępna również część 2, ostatnia, mojego artykułu: LINK.

Edmund Kosim - 1925 rok

źródło: Express Poranny

Przekręty i oszustwa

źródło: LINK

Zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią ukazał się mój artykuł o "Przekrętach i oszustwach" w dawnym Żyrardowie i okolicach. Jest on dostępny na Echu Żyrardowskim jak i blogu: LINK / LINK-ECHO. W tekście tym przestawiłem różne przykłady niecnych uczynków, jakich dopuścili się dawni mieszkańcy powiatu żyrardowskiego. Zapraszam do lektury.

Gazety o Żyrardowie #2

Znalazłem trochę czasu, więc poszperałem wśród starych gazet. Tym razem przejrzałem jedną z cyfrowych bibliotek. One również zawierają wiele skanów, których nie znajdziemy np. na crispa czy polonie. Brakuje takiego jednego wspólnego miejsca, gdzie możnaby przeglądać te materiały, ale cóż. Tak oto powstało kolejne zestawienie: LINK. Na podstawie zebranych danych udało mi się przygotować kolejny, mam nadzieję ciekawy artykuł dot. Żyrardowa. Postaram się go niebawem zamieścić.

Dodatkowe parafie dodane do opracowania

Pod koniec zeszłego roku uruchomiłem nową zakładkę na blogu: Parafie. Znajdują się tam moje opracowania zbiorów metryk dotyczących danych parafii wraz z linkami i opisami innych ciekawych źródeł. Z racji nowego roku zaktualizowałem poprzednio opracowane parafie jak i dodałem nowe: Szymanów, Parzęczew, Żyrardów i Bolimów. Pracy jest jeszcze sporo, bo jak widać tam na stronie lista interesujących mnie parafii jest dosyć długa. Z czasem ją uzupełnię.

Nieszczęśliwe wypadki podczas zabaw i spotkań

Przeglądając stare gazety znalazłem kilka ciekawych artykułów dot. wypadków podczas zabaw i spotkań. Udało mi się zebrać je w całość i opacować spójną historię. Niestety nie wszystkie z tych opowieści kończą się happy-endem. Artykuł można przeczytać na moim blogu, albo na Echu Żyrardowskim.

LINK

Archiwalne gazety o Żyrardowie i książka o plombach towarowych

Przygotowałem kolejne zestawienie ciekawych archiwalnych artykułów z gazet. Tym razem padło na Żyrardów, gdyż podobnie jak w przypadku Wiskitek można odnaleźć wiele ciekawych tekstów. Z racji odległości tych 2 miast są one niekiedy ze sobą powiązane. Ułożoną chronologicznie listę wraz z linkami do gazet zmieszczam tutaj: LINK. Na pewno będę jeszcze chciał kontynuować ten temat, gdyż te artykuły są dobrym materiałem do przygotowania ciekawych tekstów i przedstawienia świetnych historii.

Przy okazji otrzymałem właśnie nową książkę częściowo związaną z historią Żyrardowa. Jest to pozycja "Ołowiane plomby towarowe" Jakuba Mrówczyńskiego. Ten katalog pokazuje jakie to ciekawe artefakty z przeszłości można jeszcze znaleźć na terenie miasta. Oprócz masy zdjęć i opisów można tam znaleźć krótkie wzmianki dot. lokalnej historii. Jak sam autor pisze, w przyszłości będzie można się spodziewać kolenych opracowań. Książka polecana lokalnym historykom i zainteresowanym tym tematem. Więcej na temat poszukiwań autora można znaleźć na jego profilu FB: LINK. Tam również podano szczegóły, gdzie nabyć książkę.

źródło: zdjęcie własne

Izba Pamięci Strażaków Żyrardowa

Jednak coś się trafiło. Przed świętami na jednej z grup społecznościowych na Facebooku znalazłem ogłoszenie, że OSP Żyrardów planuje stworzenie Izby Pamięci strażaków. W tym celu zbierają wszelkie materiały. Sam postaram się coś znaleźć i podesłać. Jak wiadomo w Internecie jest sporo ciekawych zasobów. Jak dowiem się coś więcej na temat tej inicjatywy to jeszcze napiszę.

źródło: OSP Żyrardów

Maria Nietrzebka - artykuł

Kilka lat temu przygotowałem na blogu opis nazwiska Nietrzebka. W tamtym roku go aktualizowałem.  Tworząc ten opis natrafiłem wtedy na informacje o niejakiej Marii Nietrzebce. Będąc ciekawy kim była zebrałem trochę interesujących materiałów, które wtedy opublikowałem. Jakiś czas temu szukając innych danych natrafiłem na więcej wzmianek o tej osobie. Postanowiłem zebrać to w całość i wyszedł z tego nowy artykuł. Zainteresowanych historią Marii Nietrzebki zachęcam do jego lektury na Echu Żyrardowskim: LINK. Była to ciekawa postać, której rodzina wywodziła się z Kozłowic i prawdopodobnie w jakimś stopniu była skoligacona z moimi przodkami.

Dodatkowo podaję LINK do materiału uzupełniającego cały artukuł.

Niebawem postaram się wrzucić kolejne informacje na bloga, jak uda mi się skończyć to co sobie zaplanowałem.

Kancelaria notarialna Tomasza Rudnickiego w Sochaczewie

W tamtym roku pisałem na blogu o udostępnieniu na SZWA aktów notarialnych z kilku miejscowości (LINK). Teraz dopiero miałem więcej czasu, aby się lepiej przyjżeć tym zasobom. Wprawdzie te kancelarie znajdowały się w Łowiczy, czy Sochaczewie, lecz były regularnie odwiedzane przez mieszkańców Wiskitek i okolic. Podejrzewam, że wtedy nie było takiej kancelarii w samych Wiskitkach, bądź niektórzy mieszkańcy woleli jeździć do innych miast. Na pierwszy ogień poszła kancelaria Tomasz Rudnickiego. Raz, że najstarsza wśród udostępnionych kancelarii, dwa, że najmniej materiałów, więc łatwo było je zweryfikować. Na szczęście każdy rocznik zaczyna się sumariuszem, więc przeglądając go można wychwycić potrzebne informacje. W ten sposób przygotowałem krótkie zestawienie aktów notarialnych, które dotyczą Wiskitek i okolic. Całość wraz z krótkim przedstawieniem postaci tego notariusza zamieszczam tutaj: LINK.

Patrząc na inne jednostki archiwalne, tam również znajdują się akty notarialne dot. Wiskitek. Jak mi się uda to przygotuję kolejne takie zestawienia dla innych kancelarii. Zainteresowanych aktami notarialnymi dot. Wiskitek czy Łowicza odsyłam do zasobów wymienionych w 1 linku. Podejrzewam, że w XIX wieku również ciekawe materiały możnaby znaleźć u notiariuszy z miasta Błonia, lecz te nie są dostępne online. Koniec XIX i XX wiek to już kancelarie usytuowane bezpośrednio w Żyrardowie (takie przynajmniej dane można znaleźć w SZWA). Zapraszam do lektury.

Noc Muzeuów - Żyrardów 2024

Wczoraj wieczorem odbyła się kolejna edycji nocy muzeów. Jest to wydarzenie, podczas którego większość europejskich muzeów otwiera swoje bramy dla zwiedzających. Można przyjść i za darmo obejrzeć ciekawe ekspozycje, na codzień dostępne odpłatnie.

Ja również skorzystałem z okazji i wybrałem się do Żyrardowa, aby odwiedzić Muzeum Mazowsza Zachodniego.

Muzeum Mazowsza Zachodniego - Żyrardów 2024

zdjęcie własne

Tak się złożyło, że była to również okazja do zobaczenia inauguracji wystawy poświęconej Władysławowi Pałuckiemu. W listopadzie 2023  na jednym z portali aukcyjnych natrafiłem na pamiątki po profesorze (o czym pisałem na blogu). Poinformowałem o tym fakcie Muzeum Mazowsza Zachodniego. Pod koniec listopada muzeum oznajmiło, że pozyskało z aukcji większość co ciekawszych pamiątek i planuje urządzić wystawę. Tak też się stało. Zostałem zaproszony na to wydarzenie, a muzeum w ramach podziękowań umieściło stosowną wzmiankę w opisie wystawy.

Fragment wystawy o prof. W.Pałuckim

zdjęcie własne

Również prof. Bogdan Jagiełło (były uczeń W.Pałuckiego) włączył się akcję pozyskania pamiątek po profesorze. Został on zaproszony jako gość specjalny oraz wygłosił ciekawy wykład dla zgromadzonych. Wśród uczestników była również rodzina prof. Pałuckiego m.in. jego wnuk. Ja miałem okazję na żywo poznać i porozmawiać osobiście z profesorem oraz Panem Mateuszem Waśkowskim (kustoszem muzeum), a także Panią Justyną Sydry (regionalistką, badaczką historii Wiskitek).

Oprócz wystawy poświęconej profesorowi Pałuckiemu, można było również obejrzeć dwie inne. Jedna z nich dotyczyła komisku Kajko i Kokosz, a druga Józefa Rapackiego - malarza.

Fragment wystawy o Kajku i Kokoszu

zdjęcie własne

Fragment wystawy o Józefie Rapackim

zdjęcie własne

Z innych ciekawostek dot. Władysława Pałuckiego dodam od siebie, że prześledziłem metryki z Wiskitek i udało mi się odtworzyć drzewo genealogiczne jego rodziny. Niestety nie wiadomo dokładnie skąd przybył Antoni Pałucki (pierwszy tego nazwiska w Wiskitkach). Prawdopodobnie z Podlasia, ale nic więcej nie wiadomo. W metrykach był podawany jako nobilis (szlachetnie urodzony).

Drzewo genealogiczne rodziny Pałuckich

opracowanie własne

Na portalu MyHeritage można też znaleźć zdjęcia rodziców profesora W.Pałuckiego czyli Aleksandra i Julii:

Rodzice W.Pałuckiego

źródło: Myheritage

Natomiast na lokalnych cmentarzach w Wiskitkach i Żyrardowie znajdują się groby profesora oraz jego rodziny. Najstarzy zachowany grób należy do jego dziadków: Józefa i Marianny.  Można go znaleźć w Wiskitkach.

Grób Józefa i Marianny Pałuckich - Wiskitki

zdjęcie własne

Rodzina Gruzielewicz

9 marca 2024 zmarła moja ciocia Wiesława Frynia (z domu Gruzielewicz). Była szwagierką mojego dziadka i mieszkała w Żyrardowie. Oprócz tego miała ciekawy i bogaty życiorys. Działała w szkolnictwie oraz oświacie na terenie Żyrardowa. Jej postać przybliżono na łamach portalu Echo Żyrardowskie.  Pogrzeb odbył się dnia 13.03.2024. Wraz z rodziną i bliskimi, ciocię żegnali nauczyciele i uczniowie z żyrardowskich szkół. Została pochowana na cmentarzu w Żyrardowie, tuż obok moich pradziadków. Wyrazy współczucia dla bliskich.

Z ciekawości prześledziłem sobie genealogię rodziny Gruzielewiczów. Rodzicami Wiesławy byli Aleksander i Aleksandra Gruzielewiczowie. Oboje w trakcie wojny zostali złapani i wywiezieni do Warszawy na Pawiak. Tam ich zamordowano (źródło: https://straty.pl/szukaj-osoby.php). Aleksander (1904-1946) był synem Walerii Gruzielewicz z Żyrardowa. Losy Walerii (ur. 1883-?) nie są mi znane. Rodzicami Walerii byli Jan Gruzielewicz (1843-1914) i Elżbieta Bednarska. Pradziadkami Elżbiety Bednarskiej byli Antoni i Katarzyna Jaroń, także ciocia Wiesława miała ze mną dalekich wspólnych przodków. Możliwe, że było ich więcej, ale nie sprawdzałem.

Jan Gruzielewicz wraz z rodziną mieszkał w Żyrardowie. Urodził się natomiast w Łubnie. Jego rodzicami byli Kazimierz Gruzielewicz (1819-?) i Marianna Chrobot. Z kolei rodzicami Kazimierza byli Stanisław Gruzielewicz (ok.1786-1854) i Jadwiga Tomaszewska (vel Stołowiak, więc też pewnie spokrewniona z moimi 1784-1836). Rodzina Stanisława pochodziła z parafii Jeruzal (koło Puszczy Mariańskiej). Tam zamieszkiwali wieś Długokąty. Niestety dalej pewny trop się urywa, gdyż metryki z tej parafii nie są kompletne. Skąd pochodzili rodzice Stanisława, Marcin i Anna? Tego nie jestem pewien. W par. Jeruzal widnieje jeden akt urodzenia pary Stanisław - Kunegunda Gruzielewicz (wieś Wólka Zatorska). Prawdpodobnie Stanisław był bratem Marcina. Przeniósł się on wraz z żoną do Gąbina, gdzie oboje zmarli. 

W parafii Bolimów znalazłem akt ślubu pary Marcin Gruźlewicz 1718 Ewa Cyganowicz. Nazwiska w tamtych czasach były często przekręcane. Parze tej urodziły się następujące dzieci:

1727 Petronela

1729 Marcin (prawdopodobnie mąż Anny, ojciec Stanisława)

W sąsiedniej parafii Jeruzal również pojawiła się ta para (Marcin Ewa), przy czym nazwisko było również przekręcane. Mieli oni dzieci:

1723 Stanisław (prawdopodobnie brat Marcina, który przeniósł się do Gąbina)

1725 Jadwiga Teresa

1732 Magdalena (podana pod nazwiskiem matki jako Cygańska)

Wszystkie 3 akty urodzenia dotyczyły wsi Wola Zatorska. Także tutaj raczej przypadku być nie może. Dalej już nic więcej nie odkryłem. 

Patrząc bardziej szczegółowo na genealogię rodziny Gruzielewiczów można stwierdzić, że wszystkie osoby o tym nazwisku z Żyrardowa i okolic są spokrewnione. Podobnie jak w moim przypadku. Jest to nazwisko popularne, ale tylko w tamtym regionie.

Ciekawe artykuły z gazet

Jakiś czas temu przeglądałem trochę archiwalnych gazet z okolic Żyrardowa. Na ich podstawie opracowuję krótkie teksty, które zamieszczam na blogu lub w innych miejscach. Udało mi się znaleźć kilka ciekawych historii, z czego powstały wg. mnie 2 fajne artykuły. Jeden dotyczy Wiskitek, a drugi Żyrardowa. Nie będę zdradzał więcej szczegółów, więc zapraszam do ich lektury:

Zabójstwo w imię miłości: LINK

Wystawa ruchoma w Żyrardowie: LINK

Bolimów urodzenia aktualizacja

Mając trochę czasu przysiadłem do dalszego odtwarzania metryk z Bolimowa. Opracowawny fragment w głównej mierze oparłem na alegatach z Bolimowa, Nieborowa i Bednar. Nadal jednak pozostaje masa materiału do przerobienia. Z czasem go nawet przybywa, gdyż pojawiają się skany alegat z innych pobliskich miejscowości. Zaktualizowane zestawienie dostępne jest oczywiście na blogu (link w prawym górnym rogu strony).

W listopadzie też wspominałem o portalu aukcyjnym onebid.pl. Były tam wystawione pamiątki po prof. Władysławie Pałuckim, który współtworzył monografię Wiskitek. Poinformowałem o tym Muzeum w Żyrardowie i na szczęście udało im się je wykupić. Możliwe, że w przyszłości będzie je tam można zobaczyć. 

W tym roku to już chyba wszystko, czas odpocząć. Życzę przy okazji wszystkim czytelnikom bloga Wesołych Świąt. Pozdrawiam

Portal aukcyjny ze starymi pamiątkami

Przeglądając różne źródła internetowe trafiłem na ciekawy portal aukcyjny - https://onebid.pl/pl. Jest to strona, na której publikowane są aukcję różnych dzieł sztuki, pamiątek i antyków. Można tam znaleźć ciekawe perełki. W przypadku zdjęć plusem jest to, że są  całości publikowane i można je obejrzeć w dobrej jakości.

Wpisując z ciekawości hasła typu Łowicz czy Żyrardów znalazłem sporo interesujących materiałów. Są nawet stare zdjęcia. Z ciekawszych eksponatów wystawiono np. stare notatki Władysława Pałuckiego, profesora, który współtworzył monografię Wiskitek.

Zachęcam do przeglądania tamtejszych zbiorów. Jest to cenne źródło wiedzy.

W wolnej chwili nadal przeglądam stare gazety dot. Wiskitek i może za jakiś czas napiszę jakiś ciekawy artykuł.

Różne ciekawe artykuły z archiwalnych gazet

zdjęcie poglądowe, źródło: https://www.shutterstock.com/

Jakiś czas temu, jak miałem więcej czasu, przygotowałem kilka opracowań artykułów. Teksty źródłowe znalazłem w archiwalnych gazetach dot. Wiskitek, Żyrardowa i okolic. Niektóre z nich pojawiły się na https://www.facebook.com/echozyrardowa. Nie wszystkie jednak zdecydowano się opublikować. Są to historie niekiedy straszne, makabryczne i smutne. Niestety są to prawdziwe opowieści, opisane w lokalnych gazetach. Część z nich nie jest do końca wyjaśniona, więc czytelnikowi pozostają wyłącznie domysły. Zapraszam zatem do ich lektury - LINK

Materiału z archiwalnych gazet jest bardzo dużo. Jak tylko będę mógł to go przejrzę i jeszcze coś ciekawego opracuję.