Dzisiaj krótko. Zaktualizowałem plik urodzeń z par. Bolimów. Dorzuciłem kolejne rekordy. Jest ich teraz ok. 1600/5715. Także długa droga przede mną. Zainteresowanych tym zestawieniem odsyłam pod ten LINK.
sobota, 11 lipca 2026
poniedziałek, 22 czerwca 2026
Szkoły podstawowe w gminie Łowicz
Na dworzu coraz cieplej, więc częściej przebywam poza domem. To też skutkuje takimi postami, jak poniższy. Ponownie pozostajemy w klimatach łowickich.
17 czerwca w Gminnej Bibliotece w Bocheniu odbyło się spotkanie autorskie z Władysławem Kacprzakiem. Wydał on kolejną książkę poświęconą tematyce dawnego Księstwa Łowickiego. Tym razem motywem przewodnim były historie szkół w obecnej gminie Łowicz. Nieco ponad rok temu miałem już okazję przybliżyć jedną z publikacji tego autora pt. "Łowickie ścieżki literatury". Natomiast tydzień temu, wraz z innymi zainteresowanymi, uczestniczyłem w spotkaniu dot. książki pt. "Szkoły podstawowe w gminie Łowicz".
W obecnej książce można znaleźć krótkie historie 20 placówek wraz z archiwalnymi zdjęciami. Wśród szkół znalazła się również ta z Bochenia. Autor poruszył dosyć ciekawy i obszerny temat. Tak naprawdę większość z tych szkół ma na tyle bogatą historię, że można by je opisać w osobnych książkach. Zainteresowanych odsyłam do fotorelacji, które pojawiły się już w Internecie:
Samą książkę można nabyć u autora. Jak sam wspominał, nie wyczerpał całkiem tematu, więc w przyszłości możemy się spodziewać kolejnej podobnej publikacji.
Swego czasu przygotowując publikację o Janie Urbanku częściowo zahaczyliśmy z Martą i Pawłem o historię szkoły w Bocheniu. Warto przybliżyć niektóre fakty, gdyż nie wszystko znalazło się w publikacji Pana Kacprzaka.
Najstarsze wzmianki z materiałów z Izby Pamięci w Bocheniu datują pierwszą szkołę na ok. 1821 rok. Placówkę tą jednak zamknięto z powodu braku środków na utrzymanie. Szkołę otwarto ponownie ok. 1870 roku. Nie było wtedy stałego miejsca nauki. Uczono się w domach lokalnych włościan. Pod koniec XIX wieku miało to miejscu w domu Antoniego Sołtyszewskiego. Wtedy uczył się tam również Teofil Kurczak. Później także Jan Urbanek.
Ok. 1880 roku nauczycielem był Paweł Kozak vel Kozakowski. Pochodził on z parafii Suchożebry. W 1875 roku ożenił się z Olimpią Michaliną Piotrowską (ślub w par. Łowicz św. Ducha). Potem przenieśli się do Bochenia, gdzie Paweł nauczał lokalną młodzież. Tam też rodziły się dzieci tej pary (par. Chruślin):
1876 Maria Aniela
1878 Anastazy
1880 Józef Nikodem
1882 Kazimierz Maksymilian 1882
1883 Feliks
1885 Władysław Cyprian 1885
1886 Bronisława Stefania
Nie wiadomo kiedy dokładnie Kozakowie opuścili Bocheń. Udało mi się namierzyć ich akty zgonów w Warszawie. Paweł Kozak zmarł w 1930 roku, a jego żona 2 lata wcześniej. Na podstawie metryk z par. Suchożebry udało się też odtworzyć linię męską przodków Pawła Kozaka obejmującą kilka pokoleń:
Jan Kozak -?- Marianna Protasiuk
?-1810 <1810
Joachim Kozak -1811- Agnieszka Kornicz
?-1829 ?-1832
Walenty Kozak -1850- Małgorzata Baran
1828-1894 1833-1896
Paweł Kozak - 1875 (Łowicz św. Ducha) - Olimpia Michalina Piotrowska
1854-1930 1851-1928
Wracając do Bochenia, szkołę zamknięto w 2011 roku. Aktualnie mieści się tam Gminna Biblioteka, w której odbyło się spotkanie promujące książkę W. Kacprzaka. W starych numerach Łowiczanina można przeczytać nieco o zamknięciu szkoły oraz jej byłym dyrektorze:
https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/93992/edition/89727/content
https://bc.wbp.lodz.pl/dlibra/publication/79599/edition/75962/content
poniedziałek, 8 czerwca 2026
Łowickie klimaty
W pierwszy czwartek czerwca przypadły obchody święta Bożego Ciała. W tym roku postanowiłem z rodziną wybrać się do Łowicza, aby pokazać dzieciom, jak wygląda najbardziej barwny pochód w Polsce. Łowicz to miasto od stuleci związane z kościołem i tradycją. Niegdyś mieściła się tam siedziba arcybiskupów gnieźnieńskich. Jest tam katedra i główna siedziba diecezji łowickiej. Co się nie zmieniło to to, że od lat lokalna społeczność przykłada dużą wagę do obchodów święta Bożego Ciała. Jak co roku po mszy świętej w katedrze, tłum ubrany w odświętne łowickie stroje niesie sztandary i kroczy ulicami miasta między poszczególnymi ołtarzami. Obchody te zostały nawet wpisane na krajową listę dziedzictwa UNESCO. Co prawda udało mi się zrobić kilka zdjęć, ale nie oddają w pełni tego klimatu i piękna. Stałem zbyt daleko zasłonięty przez ludzi. Prezentuję te zdjęcia niżej. Natomiast na stronie SZWA można podziwać archiwalne zdjęcia prawie sprzed 100 lat. Warto też odwiedzić grupę FB: Stara Fotografia... Łowicz i okolice, gdzie członkowie co jakiś czas publikują zdjęcia z tego święta z różnych lat - LINK.
Boże Ciało Łowicz:
1927 - LINK
1928 - LINK
1931/1932 - LINK
1933 - LINK
1991-1999 - LINK
Muzeum Ludowe Rodziny Brzozowskich:
Później wybraliśmy się do Sromowa, gdzie znajduje się Muzeum Ludowe Rodziny Brzozowskich. Wjeżdzając do wsi mija się przydrożną kapliczkę, w której znajduje się postać Jezusa niosącego krzyż, wyrzeźbiona przez właścicieli muzeum. W środku wsi stoi kompleks składający się z 4 budynków, w którym przechowywane są ruchome rzeźby i przedmioty dawnego użytku. Muzeum powstało w 1972 roku. Jego założycielem był Julian Brzozowski ur. w Zabostowie Dużym. Obecnie prowadzi je jego syn wraz z rodziną. Przez prawie godzinę można zwiedzać muzeum słuchając o jego historii i podziwiając ruchome makiety. Wszystko wykonane ręcznie z drewna. Motywy są nie tylko łowickie. Można również zobaczyć odniesienia do czasów współczesnych oraz znanych postaci, jak Adam Małysz, Zbigniew Bródka, czy Robert Lewandowski. Julian Brzozowski oraz jego rodzina wywodziła się z okolic Łowicza, głównie parafie Kompina i Kocierzew Południowy. Matka Juliana była znaną lokalną hafciarką, a jej brat rzeźbiarzem. Śledząc tą linię przodków nie doszukałem się powiązań z rodziną żony (może takie istnieją, gdyby cofnąć się dalej niż XIX wiek). Z ciekawostek genealogicznych zauważyłem, że Wojciechowscy ze strony ojca Juliana i jego matki byli spokrewnieni.
Piotr Brzozowski (ojciec Juliana) miał matkę Mariannę Wojciechowską. Jej dziadkami byli Michał Wojciechowski i Katarzyna Ciechomska. Takich samych dziadków miała również żona Piotra, Franciszka Wojciechowska. W skrócie - matka Piotra, miała dziadka ze strony ojca, który był także dziadkiem Franciszki (żony Piotra). Takie powiązania rodzinne były dopuszczane i często zachodziły w małych miejscowościach w dawnych czasach.
Więcej o historii Muzeum można przeczytać na stronie - LINK. Ja poniżej zamieszczam kilka swoich zdjęć i polecam odwiedzić to miejsce.
środa, 20 maja 2026
Janowskie Korzenie - Jan Jawurek
Nieco ponad 3 lata temu opracowałem i opublikowałem na blogu artykuł o dr Aleksandrze Jawurku (LINK). Opisałem w nim postać doktora, jego dokonania, a także zahaczyłem o członków rodziny. Podałem kilka wzmianek o jego ojcu, który był muzykiem oraz rodzeństwie.
W tamtym roku napisał do mnie Pan Piotr Widz z Muzeum Regionalnego w Janowie Lubelskim. Współtworzy on czasopismo regionalne Janowskie Korzenie, które jest wydawane 2 razy w roku. Wydawcą czasopisma jest właśnie Muzeum w Janowie. Pan Piotr szukał materiałów o Janie Jawurku (ojcu Aleksandra), który w 1860 przebywał w Janowie i przygotowywał oprawę muzyczną dla obchodów uroczystości odpustowych. Tak się złożyło, że w moim artykule było już nieco informacji o Janie Jawurku. Próbowałem jeszcze szukać dodatkowych informacji o nim, ale trafiłem tylko na kilka wzmianek w gazecie. W każdym razie Pan Piotr bazując na tych danych oraz swoich materiałach napisał bardzo ciekawy artykuł, w którym przedstawił dalsze losy Jana Jawurka (seniora). Dziś za pośrednictwem poczty otrzymałem swój egzemplarz Janowskich Korzeni, za który serdecznie dziękuję. Jest w nim artykuł Pana Piotra oraz kilka innych ciekawych tekstów dot. historii Janowa i tamtych okolic. Zainteresowanych tymi materiałami odsyłam na stronę Muzeum, gdzie można zapoznać się z zawartością czasopisma (LINK) oraz nabyć egzemplarz. Poniżej prezentuję okładkę.
Janowskie Korzenie nr 46 z 2026 roku
niedziela, 3 maja 2026
Wieści z gazet #2 - Obchody 3 Maja
Dzisiaj przypada 235 rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja, a więc to dobry motyw, aby poszukać nieco informacji w starych gazetach i opracowaniach. Głównie można znaleźć krótkie artykuły i zdjęcia z obchodów tego wydarzenia. Jak to wyglądało 100 albo więcej lat temu? Poniższe teksty i zdjęcia to prezentują.
1921 - Żyrardów i Wiskitki
Podwójny artykuł o obchodach w Żyradowie i Wiskitkach. W obu przypadkach zaczęło się od uroczystego nabożeństwa. Następnie w Żyrardowie uczestnicy marszu szli ulicami miasta wspomagani przez straż ogniową i orkiestrę. Oprócz przedstawicieli lokalnych władz udział wzięli członkowie różnych cechów i organizacji. Wieczorem zebrali się w Resursie na dalszym świętowaniu. W Wiskitkach marsz skierował się do Starych Kozłowic, a następnie ku cukrowni w Guzowie.
źródło: Gazeta Poranna 2 Grosze
1924 - Żyrardów
Ta sama gazeta co we wcześniejszej wzmiance, 3 lata później. Krótki opis obchodów, ale tym razem w samym Żyrardowie. Zdjęć brak
źródło: Gazeta Poranna 2 Grosze
1923 - Łódź
Jak wyglądały obchody w Łodzi? Można przeczytać na 2 stronie poniższej gazety. Barwne pochody przemieszczały się ulicami miastai do późnych godzin świętowano. Z łódzkich pochodów 3-majowych zachowały się zdjęcia, ale dotyczą innych lat niż te opisywane w artykule. Poniżej przedstawiam kilka z nich.
źródło: Praca
W moim rodzinnym małym Konstantynowie również hucznie i pompą obchodzono 3 Maja. W 1916 powstał nawet specjalny album prezentujący obchody majowe z okazji 125 rocznicy na ziemiach Piotrkowskiej, Sieradzkiej i Kaliskiej. Zawiera on masę zdjęć, w tym również z Konstantynowa i okolic. Są również zdjęcia z Łodzi.
W tym zestawieniu nie mogło również zabraknąć informacji o Łowiczu. Tam w 1916 roku również barwne pochody przemieszczały się ulicami miasta. Zachowała się specjalna jednodniówka upamiętniająca to wydarzenie. Oprócz bogatych opisów znalazło się miejsce dla zdjęć. Kilka z nich prezentuję niżej.
środa, 22 kwietnia 2026
dr Franciszek Andrzej Wentzel z Wiskitek
Trzy lata temu opracowałem życiorys jednego z lekarzy z Wiskitek - dr. Jawurka. Jest on dostępny tutaj: LINK. Artykuł ten jednak nie wyczerpał tematu opieki zdrowotnej w XIX wieku w Wiskitkach. W tamtych czasach w mieście mieszkał jeszcze inny znany lekarz - Franciszek Wentzel. Udało mi się zebrać trochę ciekawych danych. Za część źródeł dziękuję Justynie Sydry i Michałowi Gajzlerowi. Po zebraniu informacji stworzyłem kolejny tekst, którym chciałbym się z Państwem podzielić. Zainteresowanych historią Wiskitek i osobą dr. Franciszka Wentzla zapraszam do artykułu: LINK.
czwartek, 9 kwietnia 2026
Żródła genealogiczne aktualizacja
Co jakiś czas warto sprawdzić, czy pojawiły się nowe strony, blogi lub portale genealogiczne. Kilka lat temu stworzyłem takie zestawienie na blogu, gdzie udostępniam adresy ciekawych źródeł genealogicznych. Udało mi się znaleźć chwilę, aby zaktualizować tą listę. Niektóre strony, do których podawałem odnośniki są już nieaktualne, bądź je zmieniły. Od ostatniego czasu pojawiło się też kilka nowych stron, o których warto wspomnieć. Są też takie, które mi umknęły i dopiero teraz na nie trafiłem. Oczywiście pewnie jest jeszcze wiele źródeł, o których nie wiem. Pewnie za jakiś czas na nie trafię i dodam do listy. Poniżej kilka ciekawych adresów z krótkimi opisami. Całość znajdziecie tutaj: LINK, a także w panelu po prawej stronie, byście nie musieli błądzić po zakamarkach bloga. Zauważyłem ostatnio tendencję, że wielu genealogów zakłada swoje grupki na FB, gdzie promują genealogię, często wrzucając krótkie posty-zajawki. Może i dobrze, w końcu pomaga to genealogii. Ja preferuję blog i dłuższe treści, przygotowywane własnoręcznie, bez AI, bez kopania w gęstwinie komentarzy. Jak ktoś chce się ze mną skontaktować to namiary podane w ostatniej górnej zakładce. Można też pisać i podawać swoje blogi/strony dot. genealogii to dorzucę do mojego zestawienia. W końcu ten blog jest po to, by szerzyć wiedzę o przodkach i pomoc w rozwijaniu tego hobby, co robię od prawie 10 lat niezmiennie "pro publico bono".
https://korzenie.online/ - Serwis Korzenie prowadzony jest przez Stowarzyszenie Genealogów i Regionalistów Polskich „Korzenie”. W tamtym roku rozpoczęli działalność pod adresem https://metryki-korzenie.pl/. Na początku zorganizowali grupę do wymiany mikrofilmów pochodzących od Mormonów z FS. Grupa prężnie działała i efekty widać nadal, gdyż zawiązało się stowarzyszenie, które ma swoje inicjatywy okołogenealogiczne. Swoje zasoby udostępniają teraz pod tym 1 adresem. Na FB mają też kilka powiązanych grup.
https://www.wadt.pl/projekt - projekt mający na celu indeksację starych dowodów tożsamości. Ostatnimi czasy sporo tych materiałów wpada w ręce genealogów. Przeszukiwanie tych zasobów jest żmudne. Ten projekt ma to ułatwić. Na FB istnieje również powiązany z projektem profil.
https://rosariumadgdar.blogspot.com/ - blog, który od 2023 udostępnie ciekawe historie z Łowicza i okolic. Jakoś zapomniałem go wcześniej dodać do listy. Polecam, bo autor wnikliwie bada dane historie i udostępnia ich szczegóły.
https://sieradzkiewsie.blogspot.com/ - świetny blog z materiałami historycznymi z regionu sieradzkiego. Autor systematycznie przegląda archiwalia i stare gazety dzieląc się istotnymi wzmiankami dot. miejscowości z tamtego regionu.
https://www.facebook.com/groups/873489841618630 - ciekawa grupa na FB, na której publikowane są wycinki z przedwojennych gazet. Dużo ciekawostek, również humorystycznych, jak i strasznych.
https://www.facebook.com/groups/kochamystarefotografie/ - ktoś szuka starych fotografii? Ta grupa jest dla niego. Ludzie dzielą się tam swoimi i znalezionymi w necie zdjęciami z dawnych lat.
https://www.facebook.com/groups/417314015617612/ - analogicznie, jak wyżej. Grupa dot. przedwojennych polskich fotografii
https://www.facebook.com/groups/8193979037281128/ - kolejna z grup fotograficznych, tym razem tematyka rodzinna
niedziela, 29 marca 2026
Szkoła tkacka w Oryszewie - artykuł
Jakiś czas temu szperając po zasobach polony trafiłem na 2 ciekawe zdjęcia opisane jako poświęcenie szkoły w Guzowie. Próbowałem znaleźć jakiekolwiek informacje na ten temat, ale mi się nie udało. Po dokładniejszym sprawdzeniu okazało się, że zdjęcia były zrobione w sąsiednim Oryszewie, gdzie w 1909 roku powstała szkoła tkacka. Funkcjonowała ona kilka lat, ale jak na tak krótki okres działania zachowało się sporo ciekawych informacji oraz zdjęć. Przeanalizowałem całość i napisałem krótki artykuł na temat tej placówki. Zainteresowanych historią powstania szkoły tkackiej w Oryszewie zapraszam tutaj: LINK
Znalazłem jeszcze ciekawy artykuł o Domu Pracy Przymusowej w Oryszewie, który powstał w latach 30-tych XX wieku. Była to inna placówka zorganizowana w tej miejscowości. O jej historii można przeczytać tutaj: LINK
sobota, 21 marca 2026
Wieści z gazet #1 + nazwisko Okrasa / Okraszewski
Mając chwilę czasu powróciłem do cyklu opracowania nazwisk, który zapoczątkowałem wraz z blogiem. Utworzyłem wtedy sobie listę nazwisk, które chciałbym opisać. Przez lata poszukiwań udało mi się uzupełnić sporo danych w moim drzewku. Niestety brakuje czasu, aby to wszystko sensownie opisać. Tym razem padło na nazwisko Okrasa / Okraszewski z rejonu Białej Rawskiej. Kilka pokoleń tej rodziny znajduje się w moim drzwie, więc warto o niej wspomnieć. W zbiorach zachowało się nawet jedno zdjęcie ostatniej przedstawicielki tego rodu w moim drzewie. Zainteresowanych odsyłam do tekstu: LINK
Wieści z gazet #1
Szukając różnych informacji, czy to genealogicznych, czy do przygotowywanych tekstów, często sięgam do starych gazet i artykułów oraz dostępnych opracowań. Wśród kręgu moich zainteresowań są takie miejscowości jak Wiskitki, Żyrardów, Łowicz, czy Konstantynów oraz inne (głównie woj. łódzkie i mazowieckie). Swego czasu robiłem już różne zestawienia archiwalnych artykułów dla Wiskitek i Żyrardowa. Póki dzieci są małe, ciężko znaleźć czas na przygotowanie dłuższych opracowań, nie mówiąc już o wcześniej rozpoczętych inicjatywach. Postanowiłem, że co jakiś czas będę wrzucał na blogu post z ciekawostkami (krótkie wzmianki, link + ew. zdjęcia) na jakie uda mi się trafić. Będę się raczej skupiał na tych miejscowościach, które dotyczą moich poszukiwań. Okres poszukiwań to głównie XIX/XX wiek. Pierwsza porcja wieści poniżej. Zapraszam do lektury.
1904 - Żyrardów
Artykuł opisujący miasto, jego historię i bieżącą sytuację. Są informacje o kościołach, Dittrichach i innych ważnych osobach związanych z miastem.
źródło: Naokoło Świata 33/1904
1887 - Zakłady Fabryczne Szajblera
Nie tylko Żyrardowską fabryką człowiek żyje. Łódź też miała swoje fabryki, których budynki zrewitalizowane stoją do tej pory. Oto 2-częściowy artykuł dotyczący fabryki Szajblera wraz ze zdjęciami.
źródło: Kłosy 1142 i Kłosy 1143 1887 rok
1909 - Z dziejów naszego przemysłu
Jedna część dłuższego artykułu, tym razem fragment poświęcony Towarzystwu Akcyjnemu Zakładów Żyrardowskich. Jest tam zdjęcie ogólne miasta i najważniejszych osób z nim związanych. Dodatkowo reklama samego towarzystwa.
źródło: Tygodnik ilustrowany 50 i 51 z 1909 roku
1823 - Konstantynów Łódzki
Krótka wzmianka 2 lata od momentu powstania miasta. Opisana aktualna sytuacja.
źródło: Kurier Warszawski 66 z 1823 roku
1889 - Szkice z jarmarku w Łowiczu
Ciekawa grafika obrazująca typowy jarmark w Łowiczu.
źródło: Kłosy 1267 z 1889 roku
1913 - 75-lecie szpitala w Łowiczu
Krótka wzmianka o obchodach 75-lecia powstania szpitala św. Tadeusza w Łowiczu. Jest również zdjęcie osób z nim związanych.
źródło: Świat 17 z 1913 roku
Na koniec 2 wiersze: "Żniwa" z 1912 roku oraz "Żniwo" z 1911 roku. Takie nawiązanie do nazwy świetnego zespołu muzycznego "Żniwa", który tworzy muzykę w oparciu o dawne teksty i tradycje. Gorąco polecam fanom folku, słowian i kultury neogotyckiej oraz celtyckiej.
poniedziałek, 23 lutego 2026
Stare gazety i aktualizacja artykułu o pastorach
Pisząc teksty na bloga w głównej mierze opieram się na starych gazetach, których skany dostępne są w Internecie. Tych źródeł jest tak duża ilość, że ciężko je wszystkie zliczyć, przejrzeć i wybrać sensowne informacje. Po jakimś czasie wydaje się, że dany temat udało się dobrze opracować, a później wpadają znienacka nowe fakty.
W ten sposób udało mi się trafić w jednej z gazet zdjęcie ewangelickiego kościoła w Wiskitkach. Do tej pory były dostępne tylko 2 zdjęcia. Jedno fałszywe, źle opisane oraz drugie udostępnione na profilu gminy. Przypadkowo znalazłem wczoraj kolejne zdjęcie, które potwierdza to prawdziwe. Dorzuciłem je wraz z garścią informacji do artykułu o pastorach, który napisałem w 2024 roku. Tekst wraz ze zdjęciami i odnośnikami do źródeł dostępny jest tutaj: LINK
Dobrze jest podawać źródła swoich informacji, gdyż często w sieci powielane są błędy i ciężko je potem naprostować. W genealogii akurat jest to bardzo ważne.
Dodatkowo zaktualizowałem moje zestawienie dot. starych gazet, w których warto szukać informacji i zdjęć. Lista dostępna jest tutaj: LINK
Subskrybuj:
Posty (Atom)